Home » Ελεγκτικό Συνέδριο » ΠΡΑΞΗ 8/2013-Κατάτμηση τοπογραφικών μελετών, ταυτόχρονη, με το ίδιο γνωστικό αντικείμενο, στο ίδιο τοπικό διαμέρισμα, δεν επιτρέπεται.

ΠΡΑΞΗ 8/2013-Κατάτμηση τοπογραφικών μελετών, ταυτόχρονη, με το ίδιο γνωστικό αντικείμενο, στο ίδιο τοπικό διαμέρισμα, δεν επιτρέπεται.


ΠΡΑΞΗ 8/2013-Οι επίμαχες μελέτες τοπογραφίας έχουν το ίδιο γνωστικό αντικείμενο, δεν προϋποθέτουν διαφορετικά προσόντα για την εκπόνησή τους, ανατέθηκαν κατά τον ίδιο χρόνο στον ίδιο μελετητή, εκτελέστηκαν βάσει πανομοιότυπων συμβάσεων, με συμβατικό οικονομικό αντάλλαγμα που δεν διαφοροποιείται σημαντικά, αφορούν, δε, στο ίδιο τοπικό διαμέρισμα. Συνεπώς συνιστούν τμήματα μίας μελέτης, η αμοιβή για την οποία προκύπτει από την άθροιση του ύψους της προϋπολογιζόμενης αμοιβής των τεσσάρων επιμέρους . Αυτό το ποσό υπερβαίνει προφανώς το όριο των 11.423,40 ευρώ, μέχρι το οποίο επιτρεπόταν η κατά τον κρίσιμο χρόνο απευθείας ανάθεση μελετών, σύμφωνα με τις ρυθμίσεις του άρθρου 209 παρ. 3 του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα. Κατά συνέπεια, οι ανωτέρω φερόμενες ως τέσσερις διακριτές μελέτες ανατέθηκαν απευθείας, κατά παράβαση των ρυθμίσεων που επιβάλλουν τη διενέργεια διαγωνισμού. Μη νόμιμη δαπάνη.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΤΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ
ΚΛΙΜΑΚΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΔΑΠΑΝΩΝ ΣΤΟ VIΙ ΤΜΗΜΑ
ΠΡΑΞΗ 8/2013

Σκέφθηκε κατά το νόμο

Ι. Ο Επίτροπος του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο Νομό ΧΧΧ με την 11/4.7.2012 πράξη επιστροφής αρνήθηκε τη θεώρηση των 42-45, οικονομικού έτους 2012, χρηματικών ενταλμάτων πληρωμής του Δήμου ΧΧΧ Ν. ΧΧΧ, ποσού 11.016,77, 11.526,87, 10.221,31 και 10.228,08 ευρώ αντίστοιχα (συνολικού ποσού 43.029,03 ευρώ), που εκδόθηκαν στο όνομα του φερόμενου ως δικαιούχου πολιτικού μηχανικού ΧΧΧ και αφορούν στην καταβολή της αμοιβής του για την εκπόνηση των μελετών με τίτλο «τοπογραφική αποτύπωση οικισμών Δήμου ΧΧΧ (τοπογραφική αποτύπωση οικισμού ΧΧΧ)», «τοπογραφική αποτύπωση οικισμών Δήμου ΧΧΧ (τοπογραφική αποτύπωση οικισμού ΧΧΧ)», «τοπογραφική αποτύπωση  οικισμών Δήμου ΧΧΧ (τοπογραφική αποτύπωση οικισμού ΧΧΧ)» και «τοπογραφική αποτύπωση  οικισμών Δήμου ΧΧΧ (τοπογραφική αποτύπωση οικισμού ΧΧΧ)». Ως αιτιολογία της άρνησής του, ο Επίτροπος προέβαλε ότι οι ανωτέρω δαπάνες δεν είναι νόμιμες, διότι για τις ανωτέρω μελέτες ενεγράφησαν διαφορετικές πιστώσεις στον προϋπολογισμό του Δήμου και ανατέθηκαν απευθείας στον ίδιο μελετητή κατά τον ίδιο χρόνο, αν και η συνολική αξία τους (43.029,03 ευρώ) υπερβαίνει το ποσό μέχρι το οποίο, σύμφωνα με τη ρύθμιση του άρθρου 209 παρ. 3 ν. 3463/2006, επιτρέπεται η απευθείας ανάθεση της εκπόνησης μελετών. Ο Δήμος ΧΧΧ επανυπέβαλε, με το 3886/12.11.2012 έγγραφο του Δημάρχου του, τα επίμαχα χρηματικά εντάλματα για θεώρηση υποστηρίζοντας ότι οι ανωτέρω μελέτες, έχοντας διαφορετικό αντικείμενο και αφορώσες διαφορετικά τοπικά διαμερίσματα, νομίμως ανατέθηκαν απευθείας στον ίδιο μελετητή και επομένως δεν υπήρξε κατάτμηση δαπάνης. Ο Επίτροπος, όμως, ενέμεινε στην ως άνω άρνησή του, με συνέπεια να ανακύψει διαφωνία, για την άρση της οποίας νόμιμα απευθύνεται, με την από 5.12.2012 έκθεσή του, προς το Κλιμάκιο αυτό, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 21 παρ. 1 του π.δ/τος  774/1980 (ΦΕΚ Α΄, 189), 139 παρ. 1 του π.δ/τος 1225/1981 (ΦΕΚ Α΄, 304) και 77 παρ. 2 του ν. 4055/2012 (ΦΕΚ Α΄, 51), σε συνδυασμό με την ΦΓ8./22431/6.10.2004 (ΦΕΚ Β΄, 1620) κανονιστική απόφαση της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, όπως τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε με τις ΦΓ8./52557/6.12.2006 (ΦΕΚ Β΄, 62/25.1.2007) και ΦΓ8./22043/4.4.2012   (ΦΕΚ Β΄, 1213/11.4.2012) όμοιες.
II. Στο άρθρο 209 του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα, που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 3463/2006 (ΦΕΚ Α΄ 114) ορίζονται τα ακόλουθα: «1. (…) 2. Η παροχή των κάθε είδους υπηρεσιών (…), πλην αυτών που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του ν. 3316/2005 (ΦΕΚ 42 Α΄), ρυθμίζεται με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται ύστερα από πρόταση των Υπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης και Οικονομίας και Οικονομικών (βλ. και άρθρο 273 του παρόντος Κώδικα). 3. Με απόφαση της δημαρχιακής επιτροπής ή του κοινοτικού συμβουλίου επιτρέπεται, κατά παρέκκλιση των διατάξεων της εκάστοτε ισχύουσας νομοθεσίας περί εκπόνησης μελετών, η απευθείας ανάθεση της εκπόνησης μελέτης του Δήμου ή Κοινότητας σε πτυχιούχο μελετητή ή μελετητικό γραφείο Α΄ ή Β΄ τάξης πτυχίου, εφόσον η προεκτιμώμενη αμοιβή όλων των σταδίων της μελέτης δεν υπερβαίνει σε ποσοστό το τριάντα τοις εκατό (30%) του ανώτατου ορίου αμοιβής πτυχίου Α΄ τάξης που κάθε φορά ισχύει για την αντίστοιχη κατηγορία μελέτης. Σε περίπτωση που, για οποιονδήποτε λόγο, προκύψει μεγαλύτερη αμοιβή από αυτή που προεκτιμήθηκε και που έγινε αποδεκτή από τον ανάδοχο με την υπογραφή της σχετικής σύμβασης, η επιπλέον διαφορά θεωρείται ποινική ρήτρα, σε βάρος του, για εσφαλμένη προεκτίμηση. (…)». Περαιτέρω, στην παρ. 2 περ. α΄ του άρθρου 1 του ν. 3316/2005 (ΦΕΚ Α΄ 42, Διορθ. σφαλμ. στο ΦΕΚ Α΄ 85) «Ανάθεση και εκτέλεση δημοσίων συμβάσεων εκπόνησης μελετών και παροχής συναφών υπηρεσιών και άλλες διατάξεις» ορίζεται ότι: «“Μελέτη” είναι το αποτέλεσμα συστηματικής και αναλυτικής επιστημονικής και τεχνικής εργασίας και έρευνας σε συγκεκριμένο απλό ή σύνθετο γνωστικό αντικείμενο, που αποβλέπει ιδίως στην παραγωγή τεχνικού έργου ή στην επέμβαση σε τεχνικό έργο ή αφορά στο σχεδιασμό και την απεικόνιση τεχνικού έργου ή παραγωγικής διαδικασίας ή σε μεθόδους ανάπτυξης και σχεδιασμού του ευρύτερου χώρου (…)», στο άρθρο 2 παρ. 1 και 2, ότι: «1. Ο νόμος αυτός ρυθμίζει τη σύναψη και εκτέλεση όλων των δημοσίων συμβάσεων, ανεξαρτήτως αξίας, για την εκπόνηση μελετών και παροχή λοιπών υπηρεσιών μηχανικού και των άλλων ελευθερίων επαγγελμάτων των κατηγοριών μελετών της παραγράφου 2, που εμπίπτουν καθ’ ύλην στο «Παράρτημα ΙΙ Α» της Οδηγίας 2004/18/ΕΚ και στο «Παράρτημα XVIIΑ» της Οδηγίας 2004/17/ΕΚ, όπως εκάστοτε ισχύουν, όταν οι μελέτες δεν εκπονούνται και οι υπηρεσίες δεν παρέχονται από το προσωπικό της αναθέτουσας Αρχής. Για τις ανωτέρω συμβάσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των ανωτέρω Οδηγιών, ο παρών νόμος εναρμονίζει το εθνικό δίκαιο προς αυτές…., 2. Οι μελέτες ή και υπηρεσίες επίβλεψης μελετών και έργων, ανάλογα με το αντικείμενό τους, διακρίνονται στις ακόλουθες κατηγορίες: (1) (…) (16) Μελέτες τοπογραφίας (γεωδαιτικές, φωτογραμμετρικές, χαρτογραφικές, κτηματογραφικές και τοπογραφικές). (…)» και στο άρθρο 7, ότι: «1. Για την ανάθεση της οριστικής μελέτης χωρίς αξιολόγηση προκαταρκτικών μελετών όπως και των μελετών της παρ. 5 του άρθρου 5, ο εργοδότης συντάσσει προκήρυξη, η οποία δημοσιεύεται κατά το άρθρο 12. Η διαδικασία ανάθεσης που ακολουθείται είναι είτε η ανοικτή είτε η κλειστή, αναλόγως της πολυπλοκότητας, του μεγέθους και της εξειδικευμένης εμπειρίας που απαιτείται για την εκπόνηση της μελέτης». Επιπροσθέτως, στο άρθρο 1 του π.δ/τος 798/1978 «Όρια προεκτιμωμένης αμοιβής μελετών κατά τάξη πτυχίου» (ΦΕΚ Α΄ 185), ορίζεται ότι: «Τα όρια αμοιβής εκάστης τάξεως πτυχίου καθορίζονται κατά κατηγορίας μελετών ως εις τα επόμενα άρθρα», στο δε  άρθρο 2, προβλέπεται ότι: «Δια τας κατηγορίας μελετών: Χωροταξικαί και Ρυθμιστικαί Μελέται. (…) Μελέται Τοπογραφίας (Γεωδαιτικαί, Φωτογραμμετρικαί, Χαρτογραφικαί, Κτηματογραφικαί και Τοπογραφικαί). Τα όρια αμοιβής, κατά τάξιν πτυχίου καθορίζονται, εις δραχμάς, ως ακολούθως: “Πτυχίο Α΄ Τάξης από 1 έως 8.720.000” …», το όριο δε αυτό αναπροσαρμόστηκε με την  κατ’εξουσιοδότηση των παρ. 3 και 4 του άρθρου 45 του ν.3316/2005  εκδοθείσα Δ15/οικ/19263/2009 απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων (ΦΕΚ Β΄ 1837/3.9.2009), στο άρθρο μόνο της οποίας ορίζεται ότι: «1) (…) 2) (…) τα όρια αμοιβής κάθε τάξης πτυχίου καθορίζονται σε EURO όπως παρακάτω: Α) (…) Για τις κατηγορίες μελετών του άρθρου 2 του π.δ/τος 798/1978: 1-10-13-14-16 πτυχίο Α΄ τάξης, από 0,0029 EURO έως 38.078,00 EURO (…)». Ακολούθως, στο πρώτο εδάφιο της παρ. 4 του άρθρου 17 του ν. 2539/1997 «Συγκρότηση της πρωτοβάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης» (ΦΕΚ Α΄ 244), -όπως αντικαταστάθηκε με την παρ. 1 του άρθρου 22 του ν. 3274/2004 (ΦΕΚ Α΄ 195), αναδιατυπώθηκε με το άρθρο 24 παρ. 8 του ν. 3613/2007 (ΦΕΚ Α΄ 263/21.11.2007), συμπληρώθηκε με την παρ. 14 του άρθρου 18 του ν. 3731/2008 (ΦΕΚ Α´ 263/23.12.2008) και ίσχυε κατά τον κρίσιμο εν προκειμένω χρόνο (ανάθεσης των επίμαχων μελετών)- με το οποίο τροποποιήθηκε η παράγραφος 1 του άρθρου 12 του π.δ. 171/1987 (Α΄ 84), ορίζεται ότι: «Επιτρέπεται η κατάτμηση των δημοτικών (…) έργων και η σύνταξη των αντίστοιχων μελετών, με αναγραφή στον προϋπολογισμό του Δήμου (…) κατατμημένων πιστώσεων για την εκτέλεση αυτών ανά δημοτικό ή τοπικό διαμέρισμα».
Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων συνάγεται ότι ως κύρια διαδικασία ανάθεσης μελετών από τους Ο.Τ.Α. καθιερώνεται ο διαγωνισμός μεταξύ μελετητών ή/και μελετητικών γραφείων. Ως εξαιρετική δε διαδικασία προβλέπεται η απευθείας ανάθεση. Η τελευταία επιτρέπεται αποκλειστικώς και μόνο στις ρητά προσδιοριζόμενες από τις ίδιες ρυθμίσεις περιπτώσεις. Τέτοια περίπτωση συντρέχει όταν η προεκτιμώμενη συνολική αμοιβή όλων των σταδίων της υπό ανάθεση μελέτης δεν υπερβαίνει το 30% του ανώτατου ορίου αμοιβής πτυχίου Α΄ τάξης της κατηγορίας μελετών στην οποία ανήκει η υπό ανάθεση. Προκειμένου για μελέτες τοπογραφίας (κατηγορία μελετών 16) το ανώτατο αυτό όριο καθορίστηκε από 3.9.2009 στο ποσό των 38.078,00 ευρώ, ήτοι για την απευθείας ανάθεση τέτοιας κατηγορίας μελετών το όριο ήταν 11.423,40 ευρώ (38.078,00 Χ 30% = 11.423,40 ευρώ). Επομένως, δεν  επιτρέπεται η απευθείας ανάθεση όταν η συνολική αμοιβή της υπό ανάθεση μελέτης υπερβαίνει το ως άνω όριο των 11.423,40 ευρώ. Εξάλλου, ελλείψει σχετικής ρύθμισης, στο ποσό της προεκτιμώμενης αμοιβής μιας μελέτης -και προκειμένου να διαπιστωθεί εάν το ποσό αυτό υπερβαίνει το όριο που τίθεται από την προαναφερόμενη διάταξη του άρθρου 209 παρ.3 του ν.3463/2006- δεν περιλαμβάνεται ο αναλογών φόρος προστιθέμενης αξίας (Φ.Π.Α.), δεδομένου ότι ο φόρος αυτός δεν αποτελεί τμήμα της αμοιβής, αλλά αποδίδεται όπως ειδικότερα ορίζουν οι οικείες διατάξεις περί Φ.Π.Α. Περαιτέρω, στην περίπτωση περισσότερων μελετών που ανήκουν στην ίδια κατηγορία, δηλαδή έχουν ομοειδές γνωστικό αντικείμενο, και αποτελούν τα τμήματα στα οποία έχει κατατμηθεί μία μελέτη, τα ανωτέρω εξακολουθούν να ισχύουν. Επομένως, η εφαρμοστέα διαδικασία ανάθεσης εξευρίσκεται με τη συνάθροιση της δαπάνης που απαιτείται για την εκπόνηση της συνολικής μελέτης, δηλαδή για το σύνολο των επιμέρους μελετών και όχι με βάση το ύψος της δαπάνης που προκύπτει για κάθε τμήμα. Κατά συνέπεια, ο επιμερισμός μιας μελέτης, η οποία λόγω του ύψους της αμοιβής για την εκπόνησή της δεν εμπίπτει στις περιπτώσεις μελετών που επιτρέπεται να ανατίθενται απευθείας, σε περισσότερες ομοειδείς με αντίστοιχες προς αυτές χωριστές πιστώσεις στον οικείο προϋπολογισμό και η απευθείας ανάθεση των επιμέρους μελετών χωριστά λόγω ποσού, κατά παράκαμψη της διαδικασίας επιλογής αναδόχου με δημόσιο ανοικτό ή κλειστό διαγωνισμό δεν είναι νόμιμος. Επομένως δεν είναι νόμιμη και η δαπάνη που προκαλείται από την εκπόνηση των μελετών αυτών (βλ. πράξεις VII Τμ. 134, 101/2012, 238/2011, 430, 328/2010). Εξάλλου, η δυνατότητα της κατ’ εξαίρεση αναγραφής στο δημοτικό προϋπολογισμό κατατμημένων πιστώσεων, αφορά, κατά τη ρητή διατύπωση του άρθρου 22 παρ. 1 του ν. 3274/2004, όπως ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο, μόνο στα έργα και τις αντίστοιχες μελέτες, που εκπονούνται για την εκτέλεση αυτών σε διαφορετικά δημοτικά ή τοπικά διαμερίσματα. Τέλος, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1 περ. 43Α8 και 2 παρ.10 του ν.2539/1997 (ΦΕΚ Α´, 244) και 2 παρ. 3 και 4 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (ν.3463/2006, ΦΕΚ Α´, 114) συνάγεται ότι κατά τον κρίσιμο χρόνο ανάθεσης των επίμαχων μελετών (έτος 2009) ο Δήμος ΧΧΧ αποτελείτο αποκλειστικά από το τοπικό διαμέρισμα ΧΧΧ.
IΙΙ. Στην προκειμένη περίπτωση, από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτουν τα ακόλουθα: Με την 1316/11.9.2008 απόφαση του Γενικού Γραμματέα Περιφέρειας ΧΧΧ εντάχθηκε η μελέτη «Τοπογραφική αποτύπωση οικισμών Δήμου ΧΧΧ» στο Πρόγραμμα «Θησέας». Με τις 173-176/12.11.2009 αποφάσεις της Δημαρχιακής Επιτροπής του Δήμου ΧΧΧ ανατέθηκαν, ως «υποέργα» της ανωτέρω μελέτης, οι μελέτες τοπογραφικής αποτύπωσης (οριζοντιογραφική και υψομετρική αποτύπωση σε κλίμακα 1:500 και ένταξη στο τριγωνομετρικό δίκτυο κατά ΕΓΣΑ 87, ώστε να δημιουργηθεί το κατάλληλο υπόβαθρο για την εκπόνηση απαιτούμενων μελετών ύδρευσης, αποχέτευσης, διαμόρφωσης χώρων κ.ά.) των οικισμών «ΧΧΧ», «ΧΧΧ», «ΧΧΧ» και «ΧΧΧ» απευθείας στο μελετητή πολιτικό μηχανικό ΧΧΧ. Ακολούθως, υπεγράφησαν οι οικείες από 4.12.2009 τέσσερις συμβάσεις, μεταξύ του προαναφερόμενου αναδόχου και του Δήμου ΧΧΧ, ποσού 9.059,00 ευρώ, 9.065,00 ευρώ, 11.555,00 ευρώ και 10.248,00 ευρώ πλέον Φ.Π.Α. αντιστοίχως, για την εκπόνηση των ανωτέρω μελετών. Κατόπιν της περαίωσης των ανωτέρω μελετών και της έγκρισής τους με την 22/20.5.2011 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου ΧΧΧ εκδόθηκαν τα επίμαχα 42-45/2012 χρηματικά εντάλματα πληρωμής για την καταβολή στον ανάδοχο της αμοιβής του.
ΙV. Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα εκτίθενται στη δεύτερη σκέψη της παρούσας, το Κλιμάκιο κρίνει ότι οι επίμαχες μελέτες τοπογραφίας έχουν το ίδιο γνωστικό αντικείμενο, δεν προϋποθέτουν διαφορετικά προσόντα για την εκπόνησή τους, ανατέθηκαν κατά τον ίδιο χρόνο στον ίδιο μελετητή, εκτελέστηκαν βάσει πανομοιότυπων συμβάσεων, με συμβατικό οικονομικό αντάλλαγμα που δεν διαφοροποιείται σημαντικά, αφορούν, δε, στο ίδιο τοπικό διαμέρισμα (ΧΧΧ). Συνεπώς συνιστούν τμήματα μίας μελέτης, η αμοιβή για την οποία προκύπτει από την άθροιση του ύψους της προϋπολογιζόμενης αμοιβής των τεσσάρων επιμέρους (9.059,00 ευρώ + 9.065,00 ευρώ + 11.555,00 ευρώ + 10.248,00 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α.). Αυτό το ποσό (αλλά και αυτοτελώς το ποσό των 11.555,00 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α. που αφορά στη μελέτη για τον οικισμό «ΧΧΧ») υπερβαίνει προφανώς το όριο των 11.423,40 ευρώ, μέχρι το οποίο επιτρεπόταν  η κατά τον κρίσιμο χρόνο απευθείας ανάθεση μελετών, σύμφωνα με τις ρυθμίσεις του άρθρου 209 παρ. 3 του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα. Κατά συνέπεια, οι ανωτέρω φερόμενες ως τέσσερις διακριτές μελέτες ανατέθηκαν απευθείας, κατά παράβαση των ρυθμίσεων που επιβάλλουν τη διενέργεια διαγωνισμού. Επομένως, οι εντελλόμενες με τα ανωτέρω χρηματικά εντάλματα δαπάνες δεν είναι νόμιμες και τα ελεγχόμενα χρηματικά εντάλματα δεν πρέπει να θεωρηθούν.

Για τους λόγους αυτούς

Αποφαίνεται ότι τα 42-45, οικονομικού έτους 2012, χρηματικά εντάλματα πληρωμής του Δήμου ΧΧΧ, συνολικού ποσού σαράντα τριών χιλιάδων είκοσι εννέα ευρώ και τριών λεπτών του ευρώ (43.029,03 €), δεν πρέπει να θεωρηθούν.


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: