Home » Ελεγκτικό Συνέδριο » Πράξη 232/2012-Προμήθεια και εγκατάσταση – αντικατάσταση αντλίας στο αντλιοστάσιο. Δεν αφορά σε εκτέλεση έργου.

Πράξη 232/2012-Προμήθεια και εγκατάσταση – αντικατάσταση αντλίας στο αντλιοστάσιο. Δεν αφορά σε εκτέλεση έργου.


Πράξη 232/2012-Προμήθεια και εγκατάσταση αντλητικών συγκροτημάτων /Αντικατάσταση αντλίας στο αντλιοστάσιο. Δεν αφορά σε εκτέλεση έργου. Το κυρίως αντικείμενο της εν λόγω σύμβασης συνίσταται στην προμήθεια και εγκατάσταση ενός αντλητικού συγκροτήματος τύπου υποβρυχίου και ενός ομαλού εκκινητού (softstarter) με ενσωματωμένα όλα τα όργανα ασφάλισης και διακοπής. Συνεπώς, η σύμβαση αυτή αποτελεί σύμβαση προμηθειών και υπάγεται στις διατάξεις της νομοθεσίας περί προμηθειών, δεδομένου ότι η προμήθεια των ανωτέρω υλικών έχει μείζονα οικονομική σημασία έναντι της δαπάνης των εργασιών για την εξαγωγή της κατεστραμμένης αντλίας και την εγκατάσταση των νέων υλικών, ενώ δεν προκύπτει ότι το αποτέλεσμα των εν λόγω εργασιών καθίσταται συστατικό του εδάφους, ούτε ότι για την εκτέλεσή των εργασιών αυτών απαιτούνται ειδικές τεχνικές γνώσεις και εξειδικευμένο επιστημονικό τεχνικό προσωπικό. Στην καταβαλλόμενη με το επίμαχο χρηματικό ένταλμα δαπάνη για την προμήθεια και εγκατάσταση των ως άνω αγαθών, έπρεπε να γίνει παρακράτηση φόρου εισοδήματος με συντελεστή 4% (για την δαπάνη προμήθειας) και 8% (για την δαπάνη εξαγωγής και εγκατάστασης), και όχι 1% συντελεστής με τον οποίο γίνεται παρακράτηση στην περίπτωση των εργοληπτών κατασκευής τεχνικών έργων. Μη νόμιμη δαπάνη.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΤΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ
ΚΛΙΜΑΚΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΔΑΠΑΝΩΝ ΣΤΟ VII ΤΜΗΜΑ
ΠΡΑΞΗ 232/2012

Σκέφθηκε σύμφωνα με το νόμο

Ι. Η Επίτροπος του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο Νομό ΧΧΧ αρνήθηκε, με την 9/28.6.2012 πράξη της, να θεωρήσει το 136, οικονομικού έτους 2012, χρηματικό ένταλμα πληρωμής του Δήμου ΧΧΧ, ποσού 12.915,00 ευρώ, που εκδόθηκε στο όνομα του αναφερόμενου σε αυτά ως δικαιούχου ΧΧΧ και αφορά στην πληρωμή του «έργου» «Προμήθεια και εγκατάσταση αντλητικών συγκροτημάτων Δήμου ΧΧΧ /Αντικατάσταση αντλίας στο αντλιοστάσιο ΧΧΧ». Ως αιτιολογία για την άρνησή της, η Επίτροπος προέβαλε  ότι: 1) από την τεχνική περιγραφή του  άνω «έργου» προκύπτει ότι το αντικείμενο του  αφορά σε προμήθεια υλικών και εργασίες τοποθέτησης και εγκατάστασης τους και, ως εκ τούτου  μη νομίμως  έχει περιληφθεί στον προϋπολογισμό τα οικείας μελέτης δαπάνη για απρόβλεπτα έξοδα ποσού 1.575,00 ευρώ και 2) δεν έγινε παρακράτηση φόρου εκ ποσοστού 4% και 8% για τις προμήθειες και τις εργασίες, αντίστοιχα, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 55 παρ. 1 περ. στ΄ του ν. 2238/2004. Περαιτέρω, προέβαλε ότι και στην περίπτωση που η συγκεκριμένη δαπάνη ήθελε θεωρηθεί ως έργο, μη νομίμως έγινε απευθείας ανάθεση για την εκτέλεσή του, αφού δεν συντρέχουν λόγοι επείγουσας ανάγκης οφειλόμενοι σε απρόβλεπτες περιστάσεις. Ο Δήμος ΧΧΧ, με το 15444/10.10.2012 έγγραφο του Δημάρχου του,  επανυπέβαλε  στην Επίτροπο το ανωτέρω χρηματικό ένταλμα, υποστηρίζοντας τη νομιμότητα της εντελλομένης με αυτό δαπάνης. Η Επίτροπος, όμως, ενέμεινε στην άρνησή της, με αποτέλεσμα να ανακύψει  διαφωνία, για την άρση της οποίας νομίμως απευθύνεται, με την από 29.10.2012 έκθεσή της, στο Κλιμάκιο αυτό, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 21 παρ. 1 του π.δ/τος  774/1980 (ΦΕΚ Α΄, 189), 139 παρ. 1 του π.δ/τος 1225/1981 (ΦΕΚ Α΄, 304) και 77 παρ. 2 του ν. 4055/2012 (ΦΕΚ Α΄, 51), σε συνδυασμό με την ΦΓ8./22431/6.10.2004 (ΦΕΚ Β΄, 1620) κανονιστική απόφαση της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, όπως τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε με τις ΦΓ8./52557/6.12.2006 (ΦΕΚ Β΄, 62/25.1.2007) και  ΦΓ8./22043/4.4.2012 (ΦΕΚ Β΄, 1213/11.4.2012) όμοιες.
ΙΙ. Ο Κώδικας Νομοθεσίας Κατασκευής  Δημοσίων  Έργων,  που  κυρώθηκε   με  το  άρθρο  πρώτο  του  ν.3669/2008 «Κύρωση της κωδικοποίησης της νομοθεσίας κατασκευής δημοσίων έργων» (ΦΕΚ Α΄ 116), ορίζει, στο άρθρο 1 παρ. 3, ότι: «Από τεχνική άποψη δημόσια έργα είναι όλα τα έργα που εκτελούν οι φορείς της παρ. 1 και συνδέονται με οποιονδήποτε τρόπο με το έδαφος, το υπέδαφος ή τον υποθαλάσσιο χώρο, όπως και τα πλωτά τμήματα των τεχνικών έργων. Ως έργο νοείται κάθε νέα κατασκευή ή επέκταση ή ανακαίνιση ή επισκευή ή συντήρηση και η οικονομικά ή τεχνικά αυτοτελής λειτουργία, καθώς και κάθε σχετική ερευνητική εργασία, που απαιτεί τεχνική γνώση και επέμβαση» Εξάλλου, ο ν. 2286/1995 «Προμήθειες του δημόσιου τομέα και ρυθμίσεις συναφών θεμάτων» (ΦΕΚ Α΄ 19) ορίζει στο άρθρο 1 ότι: «1. Στις διατάξεις του νόμου αυτού υπάγονται οι κάθε είδους προμήθειες αγαθών που ενεργούνται από: α) (…) β) τους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης (…). 2. Προμήθειες του δημόσιου τομέα είναι συμβάσεις από επαχθή αιτία, που συνάπτονται εγγράφως μεταξύ ενός προμηθευτή αφ’ ενός και των φορέων που ορίζονται στην παρ. 1 αφ΄ ετέρου και έχουν ως αντικείμενο την αγορά (…) αγαθών. Επίσης, θεωρούνται προμήθειες του δημόσιου τομέα και οι συμβάσεις ανάθεσης εκτελέσεως εργασιών, εγκατάστασης, συντήρησης, μεταφοράς ή και άλλων εργασιών που σχετίζονται με την προμήθεια των ανωτέρω αγαθών, εφόσον η αξία αυτών υπερβαίνει την αντίστοιχη των εργασιών». Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων συνάγονται τα ακόλουθα: α) Ως δημόσιο τεχνικό έργο νοείται κάθε νέα κατασκευή, επέκταση, ανακαίνιση, επισκευή, συντήρηση ή ερευνητική εργασία, που απαιτεί τεχνική γνώση και επέμβαση και το αποτέλεσμα της οποίας συνδέεται άμεσα με το έδαφος ή το υπέδαφος κατά τρόπο διαρκή και σταθερό, ώστε να μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελεί συστατικό του κατά την έννοια του άρθρου 953 Α.Κ. και να μην μπορεί να αποχωρισθεί από αυτό χωρίς βλάβη ή αλλοίωση της ουσίας ή του προορισμού τους. Αντίθετα, πρόκειται για εκτέλεση εργασιών και όχι για δημόσιο τεχνικό έργο, όταν το αποτέλεσμα των εργασιών δεν καθίσταται συστατικό του εδάφους, καθώς και όταν για την επίτευξη του αποτελέσματος δεν απαιτείται η χρήση ειδικών τεχνικών γνώσεων και μεθόδων και η χρησιμοποίηση εξειδικευμένου επιστημονικού ή τεχνικού προσωπικού και ανάλογων τεχνικών μέσων και εγκαταστάσεων (βλ. πράξεις VΙΙ Τμ. 271/2011, 118/2010, 101/2008, 15, 145, 141, 151/2007, 2, 76/2005, IV Τμ. 130/2004, 5, 14, 76, 156/2003 κ.ά.). β) Ως προμήθεια νοείται, κατά την έννοια του άρθρου 1 παρ. 2 του ν.2286/1995, εκτός από την απόκτηση κινητών πραγμάτων, αναλωσίμων ή μη, που προορίζονται, είτε αυτούσια είτε κατόπιν επεξεργασίας, να χρησιμεύσουν για την κάλυψη αναγκών και την εκπλήρωση των σκοπών των φορέων του δημόσιου τομέα, και οι συμβάσεις ανάθεσης εκτέλεσης εργασιών, μεταξύ άλλων, συντήρησης και επισκευής που σχετίζονται με την προμήθεια των ανωτέρω αγαθών, εφόσον η αξία των τελευταίων υπερβαίνει την αντίστοιχη των εργασιών, το δε αποτέλεσμα των εν λόγω εργασιών δεν καθίσταται συστατικό του εδάφους, ενώ για την εκτέλεσή τους δεν απαιτούνται ειδικές τεχνικές γνώσεις και εξειδικευμένο επιστημονικό τεχνικό προσωπικό (βλ. πράξεις VII Τμ. 340/2006, 15/2007, Ι Τμ. 62/1993, IV Τμ. 59/1997, 86/1999, 156/2003, 98/2004). γ) Στην ανάθεση και κατασκευή των έργων εφαρμόζονται οι διατάξεις περί δημοσίων έργων του ως άνω ν. 3669/2008, όπως ισχύουν. Ειδικότερα, από τις διατάξεις του άρθρου 57 παρ. 3, προκύπτει ότι η δαπάνη των απρόβλεπτων περιλαμβάνεται υποχρεωτικά μόνο στις συμβάσεις κατασκευής δημόσιου έργου, υπολογιζόμενη, ανάλογα με τον προϋπολογισμό του έργου, σε ποσοστό 15 ή 9% επί του αρχικού (χωρίς τα απρόβλεπτα) συμβατικού ποσού (βλ. και τις Δ17α/07/45/ΦΝ 380/27.5.1996, ΦΕΚ Β΄ 409 και Δ17α/08/78/ΦΝ 357/3.11.1995, ΦΕΚ Β΄ 202, αποφάσεις του Υπουργού ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε., που εκδόθηκαν κατ΄ εξουσιοδότηση της παρ. 3 του άρθρου 13ου του ν. 2338/1995).
ΙΙΙ. Στο άρθρο 55, όπως ισχύει, του  ν.2238/2004 «Κύρωση του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος» (ΦΕΚ Α΄ 151) ορίζεται ότι: «1. Στο Εισόδημα από εμπορικές επιχειρήσεις η παρακράτηση του φόρου  ενεργείται ως εξής: … β) Στα εισοδήματα εργοληπτών κατασκευής κάθε είδους τεχνικών έργων και ενοικιαστών δημόσιων, δημοτικών, κοινοτικών ή λιμενικών προσόδων με συντελεστή τρία τοις εκατό (3%) που υπολογίζεται στην αξία του κατασκευαζόμενου έργου ή του μισθώματος. Υπόχρεος σε παρακράτηση ορίζεται το Δημόσιο γενικά και κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που ενεργεί εκκαθάριση ή καταβολή για τις περιπτώσεις αυτές. Αν για οποιονδήποτε λόγο δεν παρακρατήθηκε ο φόρος, τότε αυτός αποδίδεται με δήλωση του δικαιούχου της αμοιβής κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 60. … στ) Δημόσιες υπηρεσίες, οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης, κοινωφελή ιδρύματα και νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου γενικά, κατά την προμήθεια κάθε είδους αγαθών ή παροχής υπηρεσιών από επιχειρήσεις, υποχρεούνται όπως, κατά την καταβολή ή την έκδοση της σχετικής εντολής πληρωμής της αξίας αυτών, παρακρατούν φόρο εισοδήματος, ο οποίος υπολογίζεται στο καθαρό ποσό της αξίας των αγαθών ή υπηρεσιών με συντελεστή ως ακολούθως: αα) ποσοστό ένα τοις εκατό (1%) για τα υγρά καύσιμα και τα προϊόντα καπνοβιομηχανίας (τσιγάρα). ββ) ποσοστό τέσσερα τοις εκατό (4%) για τα λοιπά αγαθά και  γγ) ποσοστό οκτώ τοις εκατό (8%) για την παροχή υπηρεσιών. …» και στο άρθρο 3 παρ. 5 του ν. 3763/2009  (ΦΕΚ Α΄ 80),  ότι: «5. Ο συντελεστής παρακράτησης φόρου της περίπτωσης β΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 55 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος μειώνεται μέχρι 31.12.2010 στο ένα τοις εκατό (1%).». Από τις  διατάξεις αυτές προκύπτει, μεταξύ άλλων, ότι οι οργανισμοί τοπικής αυτοδιοίκησης, κατά την έκδοση  των  εντολών πληρωμής ή την καταβολή αμοιβής,  παρακρατούν φόρο εισοδήματος, που ανέρχεται στη μεν  περίπτωση  προμήθειας αγαθών  και   παροχής υπηρεσιών σε 4% και 8%, αντίστοιχα, επί του  καθαρού ποσού της αξίας των αγαθών ή υπηρεσιών,  στη δε περίπτωση ανάθεσης κατασκευής τεχνικών έργων σε 1% επί της αξίας του κατασκευαζόμενου έργου (βλ. πράξη VII Τμ. 118/2010).
ΙV. Στην προκειμένη περίπτωση, από τα στοιχεία του φακέλου της υπόθεσης προκύπτουν τα ακόλουθα: Με την 26/14.6.2011 απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου ΧΧΧ εγκρίθηκε ομόφωνα: α) η 1/2011 μελέτη της Τεχνικής Υπηρεσίας του Δήμου ΧΧΧ (πρώην Τ.Υ.Δ.Κ.) την προμήθεια και τοποθέτηση νέου αντλητικού συγκροτήματος στο αντλιοστάσιο ΧΧΧ του Δήμου ΧΧΧ με τα τεχνικά χαρακτηριστικά που αναφέρονται στην οικεία μελέτη Δημοτικού Συμβουλίου, προϋπολογιζόμενης δαπάνης 14.852,00 ευρώ (με Φ.Π.Α.), β) η διάθεση της σχετικής πίστωσης  σε βάρος του Κ.Α. 25-7131.001 και γ) η απευθείας ανάθεση του ως άνω «έργου», λόγω του κατεπείγοντος, στον φερόμενο ως δικαιούχο του υπό κρίση εντάλματος, ΧΧΧ.  Περαιτέρω, από την επισυναπτόμενη στα στοιχεία του φακέλου σχετική μελέτη με αριθμό 1/2011 προκύπτει, μεταξύ άλλων, ότι το ως άνω «έργο» αφορούσε στην αντικατάσταση της παλαιάς υποβρύχιας αντλίας στο Τ.Δ. ΧΧΧ του Δήμου ΧΧΧ, ο κινητήρας της οποίας καταστράφηκε από κεραυνό, με νέα αντλία συγκεκριμένων τεχνικών χαρακτηριστικών, η οποία θα τοποθετηθεί σε βάθος 38 μέτρων στη γεώτρηση ΧΧΧ. Επίσης, θα αντικατασταθεί ο υπάρχων πίνακας με νέο σύγχρονο πίνακα, ο οποίος θα περιλαμβάνει κατάλληλο διακόπτη ισχύος και ομαλό εκκινητή (softstarter) με ενσωματωμένα όλα τα όργανα ασφάλισης και διακοπής. Σύμφωνα δε με την από 27.5.2011 τεχνική περιγραφή, στις υποχρεώσεις του αναδόχου συμπεριλαμβάνεται, εκτός από τις εργασίες αντικατάστασης και κάθε άλλη απαραίτητη εργασία για την κανονική, απρόσκοπτη και ασφαλή λειτουργία των αντλητικών συγκροτημάτων. Επιπλέον, όπως προκύπτει από τον επισυναπτόμενο προϋπολογισμό μελέτης, η δαπάνη του επίμαχου «έργου», συνολικού ποσού 14.852,00 ευρώ, αναλύεται ως ακολούθως: 1. Εξαγωγή Αντλητικού Συγκροτήματος 400,00 ευρώ, 2. Υποβρύχιο αντλητικό συγκρότημα 30Μ3 και μανομετρικού 200 Μ.Υ.Σ.  7.600,00 ευρώ, 3. Προμήθεια και Εγκατάσταση ομαλού εκκινητού 2.500,00 ευρώ , 4. Απρόβλεπτα 15% 1.575,00 ευρώ, 5. Φ.Π.Α. 23% 2.777,00 ευρώ. Ακολούθως, την 1.9.2011, υπεγράφη το σχετικό συμφωνητικό μεταξύ του Δημάρχου ΧΧΧ και του ως άνω αναδόχου, ενώ στις 30.11.2011 περαιώθηκαν οι ως άνω εργασίες, όπως τούτο προκύπτει από τη σχετική βεβαίωση του Διευθυντή Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου ΧΧΧ. Για την πληρωμή δε του 1ου Λογαριασμού του «έργου» αυτού εκδόθηκε το 136, οικονομικού έτους 2012, χρηματικό ένταλμα πληρωμής του άνω  Δήμου, βάσει της από 9.4.2012 συνοπτικής επιμέτρησης του επιβλέποντα μηχανολόγου μηχανικού της Διεύθυνσης Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου ΧΧΧ και του 260/10.5.2012 τιμολογίου. Με  δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, το Κλιμάκιο κρίνει ότι το αντικείμενο της συναφθείσας μεταξύ του Δήμου ΧΧΧ και του ανωτέρω αναδόχου σύμβασης δεν αφορά σε εκτέλεση έργου, καθόσον οι εκτελούμενες εργασίες, ανεξαρτήτως των τεχνικών απαιτήσεών τους, δεν εμπίπτουν στην έννοια του δημοσίου έργου, όπως αυτή προσδιορίζεται από τις διατάξεις του άρθρου 1 παρ. 3 του ν. 3669/2008. Περαιτέρω, όμως, το κυρίως αντικείμενο της εν λόγω σύμβασης, όπως περιγράφεται παραπάνω, συνίσταται στην προμήθεια και εγκατάσταση ενός αντλητικού συγκροτήματος τύπου υποβρυχίου και ενός ομαλού εκκινητού (softstarter) με ενσωματωμένα όλα τα όργανα ασφάλισης και διακοπής. Συνεπώς, η σύμβαση αυτή αποτελεί σύμβαση προμηθειών και υπάγεται στις διατάξεις της νομοθεσίας περί προμηθειών, δεδομένου ότι η προμήθεια των ανωτέρω υλικών έχει μείζονα οικονομική σημασία έναντι της δαπάνης των εργασιών για την εξαγωγή της κατεστραμμένης αντλίας και την εγκατάσταση των νέων υλικών, ενώ δεν προκύπτει ότι το αποτέλεσμα των εν λόγω εργασιών καθίσταται συστατικό του εδάφους, υπό την έννοια που προεκτέθηκε, ούτε ότι για την εκτέλεσή των εργασιών αυτών απαιτούνται ειδικές τεχνικές γνώσεις και εξειδικευμένο επιστημονικό τεχνικό προσωπικό. Συνακόλουθα, αφού η εν λόγω σύμβαση αφορά στη διενέργεια προμηθειών, ο ανάδοχος δεν δικαιούται ποσού για απρόβλεπτες δαπάνες, οι οποίες προβλέπονται και καταβάλλονται μόνο κατά την εξόφληση λογαριασμών που αφορούν στην εκτέλεση δημοσίων έργων και υπό τις προϋποθέσεις που ορίζονται στις οικείες διατάξεις. Τέλος, στην καταβαλλόμενη με το επίμαχο χρηματικό ένταλμα δαπάνη για την προμήθεια και εγκατάσταση των ως άνω αγαθών, έπρεπε να γίνει παρακράτηση φόρου εισοδήματος με συντελεστή 4% (για την δαπάνη προμήθειας) και 8% (για την δαπάνη εξαγωγής και εγκατάστασης), και όχι 1% συντελεστής με τον οποίο γίνεται παρακράτηση στην περίπτωση των εργοληπτών κατασκευής τεχνικών έργων. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η εντελλόμενη δαπάνη είναι μη νόμιμη  και το επίμαχο χρηματικό ένταλμα δεν πρέπει να θεωρηθεί.

Για τους λόγους αυτούς

Αποφαίνεται  ότι το 136,  οικονομικού έτους 2012,  χρηματικό  ένταλμα πληρωμής του Δήμου ΧΧΧ, ποσού δώδεκα χιλιάδων εννιακοσίων δέκα πέντε (12.915,00 €) ευρώ, δεν  πρέπει να θεωρηθεί.


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: