Home » Ελεγκτικό Συνέδριο » ΠΡΑΞΗ 100/2012 – Επισκευή και αντικατάσταση του απαραίτητου ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού για την αξιοποίηση γεώτρησης

ΠΡΑΞΗ 100/2012 – Επισκευή και αντικατάσταση του απαραίτητου ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού για την αξιοποίηση γεώτρησης


ΠΡΑΞΗ 100/2012 – Επισκευή και αντικατάσταση του απαραίτητου ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού για την αξιοποίηση γεώτρησης (για να είναι νόμιμη η κατάτμηση των δημοτικών έργων και η εκτέλεσή τους με τη διαδικασία της απ’ ευθείας ανάθεσης, θα πρέπει αφενός να πρόκειται για μικρά έργα ή εργασίες συντήρησης, ήτοι να μην υπερβαίνουν το τιθέμενο από τις διατάξεις της ως άνω υπουργικής απόφασης όριο για τους λοιπούς Δήμους των 10.271,46 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α., αφετέρου η σχετική απόφαση πρέπει να έχει ληφθεί από τη Δημαρχιακή Επιτροπή, ήδη Οικονομική Επιτροπή)

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΤΟ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ
ΚΛΙΜΑΚΙΟ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΔΑΠΑΝΩΝ ΣΤΟ VIΙ ΤΜΗΜΑ (Ε’ ΔΙΑΚΟΠΩΝ)
ΠΡΑΞΗ 100/2012

Σκέφθηκε σύμφωνα με το νόμο

Ι. Ο Επίτροπος του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο Νομό ΧΧΧ, με την 43/11.7.2012 πράξη του, αρνήθηκε να θεωρήσει τα 346, 347, 348, 349, 350, 351 και 352, οικονομικού έτους 2012, χρηματικά εντάλματα πληρωμής του Δήμου ΧΧΧ, με τα οποία εντέλλεται η καταβολή συνολικού ποσού 78.852,10 ευρώ με Φ.Π.Α. στην φερόμενη ως δικαιούχο εταιρεία ΧΧΧ και αφορούν εργασίες-επισκευές αντλιοστασίων των υδρευτικών γεωτρήσεων των δημοτικών διαμερισμάτων ΧΧΧ, ΧΧΧ, ΧΧΧ, ΧΧΧ, ΧΧΧ και ΧΧΧ του ως άνω Δήμου. Ως αιτιολογία της άρνησής του ο Επίτροπος προέβαλε ότι οι εντελλόμενες δαπάνες δεν είναι νόμιμες διότι α) πρόκειται για όμοιες «εργασίες» για τις οποίες δεν διενεργήθηκε τακτικός δημόσιος διαγωνισμός, παρά το γεγονός ότι η συνολική τους αξία ανέρχεται στο συνολικό ποσό των 64.107,40 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α. και ως εκ τούτου υπερβαίνει το όριο των 20.000 ευρώ πέραν του οποίου δεν επιτρέπεται η απευθείας ανάθεση, β) δεν αποδεικνύεται ότι πράγματι υφίσταντο λόγοι κατεπείγοντος, καθόσον η ημερολογιακή συγκυρία των αποφάσεων του δημάρχου για τις αναθέσεις των εν λόγω «εργασιών» τον Δεκέμβριο του 2011, υποκρύπτει κατάτμηση όμοιων «εργασιών» και καταστρατήγηση των διατάξεων για την πραγματοποίηση ενιαίας διαγωνιστικής διαδικασίας και γ) οι απ’ ευθείας αναθέσεις αυτών των «εργασιών» εγκρίθηκαν από αναρμόδιο όργανο, ήτοι με αποφάσεις του Δημάρχου αντί της Οικονομικής Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 72 του ν.3852/2010. Ο Δήμος ΧΧΧ, με το 27943/23.7.2012 έγγραφο του Δημάρχου του, όπως αυτό συμπληρώθηκε με το από 20.8.2012 υπόμνημά του, επανυπέβαλε τα ανωτέρω χρηματικά εντάλματα για θεώρηση, υποστηρίζοντας ότι οι εντελλόμενες δαπάνες είναι νόμιμες, καθόσον: α) ναι μεν πρόκειται για όμοιες «εργασίες», εντούτοις, όμως, συνέτρεχαν κατεπείγοντες λόγοι που επέβαλαν την επισκευή των αντιλιοστασίων, διότι δεν μπορούσε η δημοτική αρχή να αφήσει χωρίς ύδρευση την κάθε περιοχή που υδροδοτούνταν από το αντίστοιχο αντλιοστάσιο, β) στην πραγματικότητα οι εν λόγω «εργασίες» αφορούσαν ανάγκες που προέκυψαν κατά τη θερινή περίοδο, αλλά, επειδή το 2011 ήταν ο πρώτος χρόνος εφαρμογής του Καλλικράτη, ο Δήμος πέρασε μία περίοδο προσαρμογής με συνέπεια να μην ήταν εφικτό να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες ανάθεσης έγκαιρα και γ) η ανάθεση των «εργασιών» αυτών από αναρμόδιο όργανο οφείλεται σε πλάνη του Δήμου. Ο Επίτροπος, όμως, ενέμεινε στις απόψεις του, με συνέπεια να ανακύψει η υπό κρίση διαφωνία, για την άρση της οποίας νόμιμα απευθύνεται, με την από 23.7.2012 έκθεσή του, προς το Κλιμάκιο τούτο, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 21 παρ. 1 του π.δ/τος 774/1980 (ΦΕΚ Α’, 189), 139 παρ. 1 του π.δ/τος 1225/1981 (ΦΕΚ Α’, 304) και 77 παρ. 2 του ν. 4055/2012 (ΦΕΚ Α’, 51), σε συνδυασμό με την
ΦΓ8./22431/6.10.2004 (ΦΕΚ Β’, 1620) κανονιστική απόφαση της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, όπως τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε με τις ΦΓ8./52557/6.12.2006 (ΦΕΚ Β’, 62/25.1.2007) και ΦΓ8./22043/4.4.2012 (ΦΕΚ Β’, 1213/11.4.2012) όμοιες αποφάσεις.
II. Α. Στην παρ. 3 του άρθρου 1 του Κώδικα Κατασκευής Δημοσίων Έργων που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 3669/2008 «Κύρωση της κωδικοποίησης της νομοθεσίας κατασκευής δημοσίων έργων» (ΦΕΚ Α’ 116), ορίζεται ότι: «Από τεχνική άποψη, δημόσια έργα είναι όλα τα έργα που εκτελούν φορείς της παρ. 1 και συνδέονται με οποιοδήποτε τρόπο με το έδαφος, το υπέδαφος ή τον υποθαλάσσιο χώρο, όπως και τα πλωτά τμήματα των τεχνικών έργων. Ως έργο νοείται κάθε νέα κατασκευή ή επέκταση ή ανακαίνιση ή επισκευή ή συντήρηση και η οικονομικά ή τεχνικά αυτοτελής λειτουργία, καθώς και κάθε σχετική ερευνητική εργασία, που απαιτεί τεχνική γνώση και επέμβαση».
Β. Από τις ανωτέρω διατάξεις συνάγεται ότι ως δημόσιο τεχνικό έργο νοείται κάθε νέα κατασκευή, επέκταση, ανακαίνιση, επισκευή, συντήρηση ή ερευνητική εργασία, που εκτελείται από δημόσιους φορείς (στους οποίους περιλαμβάνονται και οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης, σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ. 1 του ανωτέρω Κώδικα Κατασκευής Δημοσίων Έργων) και απαιτεί τεχνική γνώση και επέμβαση, το αποτέλεσμα της οποίας συνδέεται άμεσα με το έδαφος ή υπέδαφος κατά τρόπο διαρκή και σταθερό, ώστε να μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελεί συστατικό του, κατά την έννοια του άρθρου 953 Α.Κ., και να μην μπορεί να αποχωρισθεί απ’ αυτό χωρίς βλάβη ή αλλοίωση της ουσίας ή του προορισμού αυτού ή του κυρίου πράγματος. Εκ τούτων παρέπεται ότι αντλητικά μηχανήματα, τοποθετούμενα και συναρμοζόμενα σε κατασκευές υδρευτικών γεωτρήσεων προς διαρκή εξυπηρέτηση και λειτουργία αυτών κατά τον προορισμό τους, αποτελούν συστατικά, κατά την ανωτέρω έννοια, των σχετικών διατρήσεων του εδάφους και του υπεδάφους. Ειδικότερα, η τοποθέτηση ή επισκευή τους συνιστά ηλεκρομηχανολογικό έργο, καθόσον απαιτεί ειδικό μηχανικό και τεχνικό εξοπλισμό και εξειδικευμένο προσωπικό με την αναγκαία τεχνογνωσία, η δε εγκατάστασή τους στις οικείες διατρήσεις είναι αναγκαία και ουσιώδης για την επίτευξη του, κατά την αντίληψη των συναλλαγών, προορισμού των υδρογεωτρήσεων, ήτοι για την ολοκλήρωση και τη μετέπειτα διαχείρισή τους, σύμφωνα με το επιδιωκόμενο με την διάνοιξή τους οικονομοτεχνικό αποτέλεσμα (βλ. πράξεις VII Τμ. 96, 163, 181, 197/2011). Στην ανάθεση και κατασκευή των έργων αυτών εφαρμόζονται οι διατάξεις περί δημοσίων έργων του κωδικοποιηθέντος στις προεκτεθείσες διατάξεις ν. 1418/1984 και του εκτελεστικού αυτού π.δ/τος 609/1985, όπως ισχύουν. Αντιθέτως, πρόκειται για εκτέλεση εργασιών και όχι για δημόσιο τεχνικό έργο, όταν το αποτέλεσμα των εργασιών δεν καθίσταται συστατικό του εδάφους, καθώς και όταν για την επίτευξη του αποτελέσματος δεν απαιτείται η χρήση ειδικών τεχνικών γνώσεων και μεθόδων και η χρησιμοποίηση εξειδικευμένου επιστημονικού ή τεχνικού προσωπικού και ανάλογων τεχνικών μέσων και εγκαταστάσεων.
III. Α. Ο ανωτέρω Κώδικας ορίζει, στο άρθρο 1, ότι: «1. Οι διατάξεις του παρόντος Κώδικα εφαρμόζονται σε όλα τα έργα που προγραμματίζονται και εκτελούνται από τους φορείς που αναφέρονται στην παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 2190/1994 (ΦΕΚ 28 Α’) …», στο άρθρο 3 ότι: «Τρόποι επιλογής εργοληπτικής επιχείρησης για την κατασκευή του έργου είναι: α) Η ανοικτή δημοπρασία, … Αυτή είναι η κύρια διαδικασία επιλογής, β) Η διαδικασία με προεπιλογή … γ) Η απευθείας ανάθεση ή…, η οποία αποτελεί εξαιρετική διαδικασία και εφαρμόζεται όταν συντρέχουν οι προϋποθέσεις που προβλέπονται στο άρθρο 28 του παρόντος δ) Ο πρόχειρος διαγωνισμός…» και στο άρθρο 28, όπως ίσχυε κατά τον κρίσιμο χρόνο, ήτοι πριν από την αντικατάσταση του με το άρθρο 35 παρ. 1 του ν. 4053/2012 ότι: «1. Η απευθείας ανάθεση ή …, ως τρόπος επιλογής εργοληπτικής επιχείρησης για την κατασκευή δημοσίου έργου, αποτελεί εξαιρετική διαδικασία και επιτρέπεται: α) (…). ε) Όταν πρόκειται για την κατασκευή μικρών έργων και εργασιών συντήρησης που η προϋπολογιζόμενη δαπάνη τους δεν υπερβαίνει ορισμένα ποσά που καθορίζονται γενικά ή κατά φορείς ή κατηγορίες έργων με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημόσιων Έργων». Με βάση την εξουσιοδότηση που περιείχε η ομοίου περιεχομένου διάταξη του άρθρου 4 παρ. 2 εδ. γ’ του ν. 1418/1984 (ΦΕΚ Α’, 23), εκδόθηκε η ΕΔ2α/04/40/Φ.Ν.294/1986 απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων (ΦΕΚ Β’ 137), η οποία, στο πρώτο εδάφιο της περ. β’ της παρ. 1 αυτής, όπως τούτο τροποποιήθηκε με το άρθρο μόνο της Δ17α/7/96/Φ.Ν.294/1992 όμοιας απόφασης (ΦΕΚ Β’ 547), καθόρισε τα ποσά προϋπολογιζόμενης δαπάνης εργασιών για την απευθείας ανάθεση μικρών έργων ή έργων συντήρησης των Δήμων όλης της χώρας, πλην των Δήμων Αθηναίων, Πειραιώς και Θεσσαλονίκης, σε 3.500.000 δραχμές και ήδη 10.271,46 ευρώ, χωρίς συνυπολογισμό του Φ.Π.Α. (βλ. άρθρο 13 παρ. 8 του ν. 2130/1993, ΦΕΚ Α’ 62). Εξάλλου, το π.δ/γμα 171/1987 «Όργανα που αποφασίζουν ή γνωμοδοτούν και ειδικές ρυθμίσεις σε θέματα έργων που εκτελούνται από τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) και άλλες σχετικές διατάξεις» (ΦΕΚ Α’ 84), που εκδόθηκε κατ’ εξουσιοδότηση των διατάξεων των άρθρων 2 παρ. 2, 4 παρ. 2 και 5, 18 παρ. 3 και 19 του ν. 1418/1984, ορίζει στο άρθρο 9 ότι: «1. Η εκτέλεση έργων από εργοληπτική επιχείρηση του άρθρου 15 του ν. 1418/1984, γίνεται με σύμβαση, που συνάπτεται μετά από απόφαση του Δημοτικού ή Κοινοτικού συμβουλίου ύστερα από διαγωνισμό, σύμφωνα με όσα ορίζουν ειδικότερα οι σχετικές διατάξεις (…). 2. Τα όργανα διοίκησης της προηγούμενης παραγράφου μπορεί να αποφασίζουν την απευθείας ανάθεση έργων, με σύναψη σύμβασης, σε εργοληπτική επιχείρηση, η οποία έχει από τις κείμενες διατάξεις το δικαίωμα συμμετοχής στο διαγωνισμό εκτέλεσης του συγκεκριμένου έργου, στις εξής περιπτώσεις: α) (…) β) αν υπάρχει ανάγκη κατεπείγουσα, που προέκυψε από θεομηνία ή ανωτέρα βία και χρειάζεται να αντιμετωπισθεί αμέσως (…). ε) Αν η αξία του έργου δεν υπερβαίνει τα ποσά που καθορίζονται κάθε φορά με την απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων που εκδίδεται σύμφωνα με την περίπτωση γ’ της παραγράφου 2 του άρθρου 4 του ν. 1418/1984. Στην ειδική αυτή περίπτωση, η απόφαση για τον τρόπο εκτέλεσης του έργου με απευθείας ανάθεση λαμβάνεται, προκειμένου για Δήμους από τη Δημαρχιακή Επιτροπή. Για την εφαρμογή της διάταξης αυτής, απαιτείται να έχει εγγραφεί στον προϋπολογισμό, είτε κατά την κατάρτιση είτε κατά την τροποποίησή του εξειδικευμένη πίστωση, που κατονομάζεται ρητά στον προϋπολογισμό (…). 3. Η απόφαση της παραγράφου 2 του παρόντος πρέπει να είναι αιτιολογημένη και να καθορίζει τους όρους της σχετικής σύμβασης». Περαιτέρω, το πρώτο εδάφιο της παρ. 4 του άρθρου 17 του ν. 2539/1997 «Συγκρότηση της πρωτοβάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης» (ΦΕΚ Α’ 244) – όπως αντικαταστάθηκε με την παρ. 1 του άρθρου 22 του ν. 3274/2004 (ΦΕΚ Α’ 195), αναδιατυπώθηκε με το άρθρο 24 παρ. 8 του ν. 3613/2007 (ΦΕΚ Α’ 263/21.11.2007) και συμπληρώθηκε με το άρθρο 18 παρ. 14 του ν. 3731/2008 (ΦΕΚ Α’ 263/23.12.2008), ορίζει ότι: «Επιτρέπεται η κατάτμηση των δημοτικών (…) έργων και η σύνταξη των αντίστοιχων μελετών, με αναγραφή στον προϋπολογισμό του Δήμου (…) κατατμημένων πιστώσεων για την εκτέλεση αυτών ανά δημοτικό ή τοπικό διαμέρισμα». Τέλος, στην παρ.1 του άρθρου 72 του ν.3852/2010 ορίζεται ότι: «1. Η Οικονομική Επιτροπή είναι όργανο παρακολούθησης και ελέγχου της οικονομικής λειτουργίας του Δήμου. Ειδικότερα, έχει τις ακόλουθες αρμοδιότητες: α)…, β)…, γ)…, δ) αποφασίζει για την έγκριση των δαπανών και την διάθεση των πιστώσεων του προϋπολογισμού, εκτός από εκείνες που σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις αποφασίζει το Δημοτικό Συμβούλιο, καθώς επίσης αποφασίζει αιτιολογημένα και για τις περιπτώσεις απ’ ευθείας ανάθεσης προμηθειών, παροχής υπηρεσιών εκπόνησης μελετών και εκτέλεσης έργων σε εξαιρετικά επείγουσες περιπτώσεις…».
Β. Κατά την έννοια των ανωτέρω διατάξεων, η διαδικασία που πρέπει να τηρηθεί για την ανάδειξη αναδόχου εργοληπτικής εταιρείας για την κατασκευή ενός δημοτικού έργου τελεί κάθε φορά σε συνάρτηση με την σπουδαιότητα και την εξειδικευμένη φύση του ανατιθέμενου έργου, καθώς και με το ύψος της συνολικής δαπάνης που απαιτείται για την κατασκευή του. Ειδικότερα, η επιλογή αναδόχου με τη διενέργεια τακτικού διαγωνισμού αποβλέπει στην προσέλευση μεγάλου ή έστω ικανού αριθμού υποψηφίων, με αντικειμενικό σκοπό την ανάπτυξη επαρκούς ανταγωνισμού και την διασφάλιση των οικονομικών κυρίως συμφερόντων του οικείου Δήμου, με την επιλογή της πλέον συμφέρουσας για αυτόν, από οικονομικής και τεχνικής άποψης, προσφοράς. Για το λόγο αυτό απαγορεύεται ο επιμερισμός της κατασκευής ενός «ενιαίου» έργου σε μερικότερα μη αυτοτελή έργα – έργα δηλαδή που από τεχνική και ουσιαστική άποψη όχι μόνο δεν μπορούν, αλλά και επιβάλλεται για το οικονομικοτεχνικός άρτιο και το συμφέρον του ευρύτερου έργου να αποτελέσουν αντικείμενο ενιαίας δημοπρασίας – και στη συνέχεια η απευθείας ανάθεση αυτών χωριστά ή η ανάθεση κατόπιν πρόχειρου διαγωνισμού με βάση το ύψος της δαπάνης που προκύπτει από την κατάτμηση της συνολικής δαπάνης που απαιτείται για την κατασκευή του «ενιαίου» έργου, καθόσον με τον τρόπο αυτό επιχειρείται, κατά περιγραφή των οικείων διατάξεων, η μη τήρηση της οριζόμενης από τις διατάξεις αυτές διαδικασία διενέργειας τακτικού διαγωνισμού (βλ. Πράξεις VII Τμ. 324, 19/2010, 45/2009, 79/2008 47, 134, 139, 142/2008, 4, 267/2007, 83, 145, 164, 259, 280/2006, 70/2005, IV Τμ. 136, 137/2004, 193, 37/2003, 88/97, 93/1999 κ.ά.).
Το ενιαίο, δε, του έργου κρίνεται κατά περίπτωση με βάση λειτουργικά κριτήρια και ειδικότερα την οικονομικοτεχνική λειτουργία των ανατιθέμενων μερικότερων έργων, το είδος των απαιτούμενων για την κατασκευή καθενός από τα έργα αυτά εργασιών, την ύπαρξη μιας αναδόχου εργοληπτικής εταιρείας ή περισσοτέρων ασχολούμενων με το αυτό αντικείμενο, την ταυτόχρονη ανάθεση της κατασκευής των μερικότερων έργων, την ομοιότητα των μελετών, τη δυνατότητα πραγματοποίησης του συνόλου των εργασιών από μία και μόνο επιχείρηση, τη χρονική διάρκεια κατασκευής τους, την ενότητα του γεωγραφικού πλαισίου, εντός του οποίου θα εκτελεστούν τα ανατιθέμενα έργα. Κατά συνέπεια, ο επιμερισμός της κατασκευής ενός ενιαίου δημοτικού έργου, η εκτέλεση του οποίου λαμβάνει χώρα εντός του γεωγραφικού πλαισίου του Δήμου, σε περισσότερα ομοειδή έργα, για τα οποία έχουν αναγραφεί ιδιαίτερες πιστώσεις στον οικείο προϋπολογισμό, προς αποφυγή της διαδικασίας επιλογής αναδόχου με δημόσιο ανοικτό διαγωνισμό δεν είναι νόμιμος και επομένως, δεν είναι νόμιμη και η δαπάνη που προκαλείται από την εκτέλεση των έργων αυτών (βλ. Πράξεις VII Τμ. 83, 164, 259/2006, 4, 210, 267/2007, 45/2009, 19, 103/2010 κ.ά.). Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπεται η κατάτμηση δημοτικών έργων και η σύνταξη των αντίστοιχων μελετών, καθώς και η αναγραφή στο δημοτικό προϋπολογισμό κατατμημένων πιστώσεων, εφόσον τα έργα αυτά εκτελούνται σε διαφορετικά δημοτικά ή τοπικά διαμερίσματα. Περαιτέρω, η απευθείας ανάθεση επιτρέπεται, μεταξύ άλλων, στην περίπτωση που το έργο εκτελείται προς αποτροπή σοβαρού επικείμενου κινδύνου ή όταν λόγω επείγουσας ανάγκης, οφειλομένης σε απρόβλεπτες καταστάσεις, δηλαδή σε αιφνίδια πραγματικά γεγονότα, που αντικειμενικά δεν ήταν δυνατόν να προβλεφθούν, σύμφωνα με τους κανόνες της ανθρώπινης εμπειρίας και λογικής, δεν είναι δυνατόν να τηρηθεί η τακτική διαδικασία του δημόσιου διαγωνισμού. Η επείγουσα ανάγκη ή ο σοβαρός επικείμενος κίνδυνος, η αποτροπή του οποίου δικαιολογεί την προσφυγή στην ως άνω εξαιρετική διαδικασία, δεν είναι επιτρεπτό να οφείλονται σε υπαιτιότητα της υπηρεσίας, η οποία επιλέγει την εφαρμογή της εν λόγω διαδικασίας επιλογής αναδόχου. Τέλος, η σχετική με την απευθείας ανάθεση απόφαση του αρμόδιου δημοτικού οργάνου, πρέπει, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 9 του π.δ/τος 171/1987, να αναγράφει στο σώμα της ειδική, επαρκή και σαφή αιτιολογία, η οποία να δικαιολογεί πλήρως τον επείγοντα χαρακτήρα της εκτέλεσης του έργου, με την παράθεση όλων εκείνων των πραγματικών περιστατικών τα οποία είναι απρόβλεπτα και έκτακτα, κατά την προεκτεθείσα έννοια και χρειάζονται άμεση αντιμετώπιση. Επιπροσθέτως, για μικρά έργα ή εργασίες συντήρησης, ήτοι για εκείνα τα οποία δεν υπερβαίνουν το τιθέμενο από τις διατάξεις της ως άνω υπουργικής απόφασης όριο για τους λοιπούς Δήμους των 3.500.000 δραχμών και ήδη ευρώ 10.271,46 χωρίς Φ.Π.Α., επιτρέπεται η απευθείας ανάθεση, τη δε σχετική απόφαση την λαμβάνει η Δημαρχιακή Επιτροπή, ήδη Οικονομική Επιτροπή (αρθρ.72 ν. 3852/2010) (VII Τμ. Πράξ. 163, 181/2011).
IV. Στην προκειμένη υπόθεση, από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτουν τα ακόλουθα: Στον προϋπολογισμό του Δήμου ΧΧΧ, οικονομικού έτους 2011, αναγράφηκε πίστωση στον ΚΑΕ 02.25.6262.0013 για την επισκευή αντλιοστασίων Δ.Ε. ΧΧΧ ποσού 58.432 ευρώ. Με τις 1295/21.12.2011, 1325/27.12.2011, 1313/22.12.2011, 1270/15.12.2011, 1316/23.12.2011, 1326/28.12.2011, 1258/13.12.2011 και 1286/16.12.2011 αποφάσεις του Δημάρχου ΧΧΧ ανατέθηκε απ’ ευθείας στην εταιρεία ΧΧΧ, ενόψει «κατεπείγουσας ανάγκης» λόγω ζημίας και παύσης λειτουργίας των αντλιοστασίων των υδρευτικών γεωτρήσεων σε διάφορα δημοτικά διαμερίσματα του Δήμου ΧΧΧ η παροχή των κάτωθι «εργασιών», ποσού ευρώ αντίστοιχα 10.047,10, 10.700, 13.777, 12.851, 13.407, 6.500, 4.120 και 3.450: α) ι. Επισκευή των αντλιοστασίων της υδρευτικής γεώτρησης ΧΧΧ (περιοχή ΧΧΧ). Ειδικότερα: Εξαγωγή και τοποθέτηση αντλητικού συγκροτήματος, υδραυλική εγκατάσταση, προμήθεια και εγκατάσταση 76 σωλήνων mannesman 3 ιντσών, 3 μέτρων, u. Επισκευή δύο αντλητικών συγκροτημάτων (επιφανείας) της αρδευτικής γεώτρησης ΧΧΧ, (περιοχή Γήπεδο), β) Επισκευή αντλιοστασίου της υδρευτικής γεώτρησης ΧΧΧ, (περιοχή ΧΧΧ). Ειδικότερα: Εξαγωγή και τοποθέτηση αντλητικού συγκροτήματος, αγορά και τοποθέτηση νέου αντλητικού συγκροτήματος, γ) ι. Επισκευή των αντλιοστασίων της υδρευτικής γεώτρησης ΧΧΧ (περιοχή ΧΧΧ). Ειδικότερα: εξαγωγή και τοποθέτηση στα 162μ αντλητικού συγκροτήματος, αγορά και τοποθέτηση αντλητικού συγκροτήματος τύπου R150-DS-14+15HP, αγορά και τοποθέτηση λάστιχου Φ25, 160μ. ιι) Επισκευή του κινητήρα του αντλιοστασίου της υδρευτικής γεώτρησης Ποτίδαιας (περιοχή Βουλγάρα), αγορά και τοποθέτηση αντλίας 6Ε5/9 και μπούστερ καθώς και υδραυλική εγκατάσταση, δ) ι. Επαναλειτουργία των αντλιοστασίων της υδρευτικής γεώτρησης στη δεξαμενή ύδρευσης ΧΧΧ. Ειδικότερα, αγορά και τοποθέτηση υποβρυχίου αντλητικού συγκροτήματος 20ΗΡ, αγορά μπούστερ και υδραυλική εγκατάσταση, εξαγωγή και επανατοποθέτηση στήλης υποβρυχίου ιι. Επισκευή του αντλιοστασίου της αρδευτικής γεώτρησης στην περιοχή «ΧΧΧ» ΧΧΧ. Ειδικότερα: αγορά και τοποθέτηση πιεστικού XC 25/160Α, εξαρτημάτων για τη στήλη αναρρόφησης, κλαπέ-ποτήρι αναρρόφησης, ε) «Επισκευή του αντλιοστασίου της υδρευτικής γεώτρησης ΧΧΧ (περιοχή ΧΧΧ). Ειδικότερα, εξαγωγή και τοποθέτηση αντλητικού συγκροτήματος στα 130μ (δύο φορές), αγορά και τοποθέτηση σωλήνων mannesman 4 ιντσών 40 τεμαχίων, επισκευή υποβρυχίου συγκροτήματος 75ΗΡ, στ) Επαναλειτουργία του αντλιοστασίου της αρδευτικής γεώτρησης ΧΧΧ. Ειδικότερα, επισκευή αντλίας, αγορά και τοποθέτηση νέου κινητήρα 40ΗΡ, εργασία εξαγωγής και τοποθέτησης αντλητικού συγκροτήματος και ζ) ι. Αγορά και τοποθέτηση καινούριου συντριβανίου και επισκευή δύο υποβρυχίων στη Δημοτική Κοινότητα ΧΧΧ και ιι. καθαρισμός γεώτρησης με χρήση κομπρεσέρ (φύσημα στα 300μ) της υδρευτικής γεώτρησης της Δημοτικής Κοινότητας ΧΧΧ. Ακολούθως, μεταξύ του αναδόχου και του Δημάρχου υπογράφηκαν τα σχετικά συμφωνητικά. Για την πληρωμή της ως άνω εταιρείας εκδόθηκαν, βάσει των αντίστοιχων τιμολογίων αυτής, τα 346, 347, 348, 349, 350, 351 και 352 οικονομικού έτους 2012, χρηματικά εντάλματα πληρωμής του Δήμου ΧΧΧ, ποσού 14.047,10, 10.700, 13.777, 12.851, 13.407, 6.500 και 7.570 ευρώ με Φ.Π.Α. αντίστοιχα σε βάρος του Κ.Α.Ε. 25/6262.0013 «Επισκευή αντλιοστασίων Δ.Ε. ΧΧΧ».
V. Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, το Τμήμα άγεται στην κρίση ότι το αντικείμενο των εν λόγω απ’ ευθείας αναθέσεων είναι η εκτέλεση δημοτικών έργων, κατά την έννοια του άρθρου 1 παρ.1 του ν. 3669/2008, τα οποία συνίστανται στην επισκευή ή αντικατάσταση των ηλεκτρομηχανολογικών αντλητικών συγκροτημάτων των υδρευτικών γεωτρήσεων διάφορων δημοτικών διαμερισμάτων του Δήμου ΧΧΧ. Η εγκατάσταση αυτή υπάγεται στην έννοια του δημόσιου έργου ενόψει του ότι: α) οι υδρευτικές γεωτρήσεις δεν μπορούν να λειτουργήσουν χωρίς την τοποθέτηση εντός αυτών ειδικών αντλητικών συγκροτημάτων, τα οποία, για το λόγο αυτό, καθίστανται συστατικά τους, ως άρρηκτα συνδεδεμένα με την επίτευξη του τεχνικού και οικονομικού τους προορισμού και β) απαιτείται, όπως προκύπτει από την αποφάσεις απευθείας ανάθεσης του Δημάρχου, ειδικός μηχανικός και τεχνικός εξοπλισμός. Περαιτέρω, το Τμήμα κρίνει ότι τα ανωτέρω έργα δεν είναι χωριστά και αυτοτελή έργα, αλλά αποτελούν ένα ενιαίο δημοτικό έργο, διότι περιλαμβάνουν τις ίδιες εργασίες για την κατασκευή τους -εργασίες επισκευής αντλιοστασίων- οι οποίες εκτελούνται στον ίδιο γεωγραφικό χώρο (Δημοτικά Διαμερίσματα του Δήμου ΧΧΧ), κατά την ίδια χρονική περίοδο (υπογραφή συμβάσεων τον Δεκέμβριο του 2011) και επιπλέον ανατέθηκαν στον ίδιο εργολάβο. Κατά συνέπεια, έχει γίνει κατάτμηση του ενιαίου αυτού έργου σε επτά επιμέρους έργα με το χαρακτηρισμό αυτών ως αυτοτελών έργων. Περαιτέρω, αν και η εκτέλεση των ανωτέρω έργων αφορά περισσότερα του ενός δημοτικά διαμερίσματα του Δήμου ΧΧΧ, ωστόσο δεν είναι επιτρεπτή η κατάτμηση αυτών, σύμφωνα με την διάταξη του άρθρου 12 παρ.1 του π.δ/τος 171/1987, διότι στην προκειμένη περίπτωση δεν αναγράφηκαν κατατετμημένες πιστώσεις στον προϋπολογισμό του Δήμου. Εξάλλου, για να είναι νόμιμη η κατάτμηση των δημοτικών έργων και η εκτέλεσή τους με τη διαδικασία της απ’ ευθείας ανάθεσης, θα πρέπει αφενός να πρόκειται για μικρά έργα ή εργασίες συντήρησης, ήτοι να μην υπερβαίνουν το τιθέμενο από τις διατάξεις της ως άνω υπουργικής απόφασης όριο για τους λοιπούς Δήμους των 10.271,46 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α., αφετέρου η σχετική απόφαση πρέπει να έχει ληφθεί από τη Δημαρχιακή Επιτροπή, ήδη Οικονομική Επιτροπή. Εν προκειμένω, από το σύνολο των υπό κρίση χρηματικών ενταλμάτων μόνο τα υπ’ αρ. 351 και 352 αφορούν την εκτέλεση έργων κάτω του ορίου των 10.271,46 ευρώ, των οποίων, όμως, η εκτέλεση αποφασίστηκε από αναρμόδιο όργανο, ήτοι από το Δήμαρχο και επομένως οι εντελλόμενες δαπάνες δεν είναι νόμιμες. Περαιτέρω, αν και στις προαναφερόμενες αποφάσεις του Δημάρχου, για την ανάθεση των υπό κρίση έργων, γίνεται επίκληση επείγουσας ανάγκης, για την προσφυγή στη διαδικασία της απ’ ευθείας ανάθεσης, η οποία συνίσταται στο να μη διακοπεί η ύδρευση κάθε περιοχής που υδροδοτούνταν από το αντίστοιχο αντλιοστάσιο, εντούτοις δεν αποδεικνύεται από τα στοιχεία του φακέλου ποιες ήταν οι απρόβλεπτες καταστάσεις, δηλαδή τα αιφνίδια πραγματικά γεγονότα, που επέβαλαν την απευθείας ανάθεση. Ο ισχυρισμός δε του Δήμου ότι στην πραγματικότητα οι εν λόγω «εργασίες» αφορούν ανάγκες που προέκυψαν τη θερινή περίοδο, όπου η ανάγκη υδροδότησης είναι αυξημένη απορρίπτεται ως αναπόδεικτος. Τέλος και υπό την εκδοχή ότι θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι συνέτρεξε επείγουσα ανάγκη οι εν λόγω αποφάσεις εκδόθηκαν από αναρμόδιο όργανο, ήτοι από το Δήμαρχο, καθόσον σύμφωνα με το άρθρο 72 του ν. 3852/2010, αρμόδιο όργανο για την απ’ ευθείας ανάθεση εκτέλεσης έργων σε εξαιρετικά επείγουσες περιπτώσεις είναι η Οικονομική Επιτροπή του Δήμου. Εξάλλου, δοθέντος ότι η προαναφερόμενη διάταξη είναι σαφής και λαμβανομένου υπόψη ότι ισχύει ήδη από τις 1.1.2011 (βλ. αρθρ. 286 του ν. 3852/2010), ήτοι σχεδόν ένα έτος πριν από την λήψη των υπό κρίση αποφάσεων του Δημάρχου, δεν δικαιολογείται συγγνωστή πλάνη των αρμοδίων οργάνων του Δήμου ως προς την εφαρμογή τους. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, οι εντελλόμενες δαπάνες δεν είναι νόμιμες και τα υπό κρίση χρηματικά εντάλματα πληρωμής δεν πρέπει να θεωρηθούν.

Για τους λόγους αυτούς

Αποφαίνεται ότι τα 346, 347, 348, 349, 350, 351 και 352 χρηματικά εντάλματα, οικονομικού έτους 2012, του Δήμου ΧΧΧ, συνολικού ποσού 78.852,10 ευρώ, δεν πρέπει να θεωρηθούν.

About these ads

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 37 other followers

%d bloggers like this: